Kasko, konut, işyeri veya trafik sigortası yaptıran kişiler, hasar anında sigorta şirketinin zararı karşılamasını bekler. Ancak uygulamada sigorta şirketlerinin talebi tamamen reddettiği, “teminat dışı” olduğunu ileri sürdüğü veya gerçek zararın altında bir ödeme önerdiği durumlarla sıkça karşılaşılır. Bu yazıda böyle bir durumda sigortalının haklarını ve başvurabileceği yolları açıklıyoruz.
Sigorta şirketinin ödememe veya eksik ödeme gerekçeleri
Sigorta şirketlerinin hasar taleplerini reddetmek veya eksik ödemek için en sık ileri sürdüğü gerekçeler şunlardır:
- Teminat dışı hasar: Zararın poliçede güvence altına alınan riskler arasında bulunmadığı iddiası.
- Eksik veya yanlış beyan: Sigorta yaptırılırken riskin doğru bildirilmediği iddiası.
- Bildirim yükümlülüğüne uyulmaması: Hasarın zamanında bildirilmediği iddiası.
- Muafiyet ve eksik sigorta: Sigorta bedelinin malın gerçek değerinden düşük belirlendiği gerekçesiyle orantılı ödeme yapılması.
- Ekspertiz raporundaki düşük tespitler: Hasar bedelinin piyasa koşullarının altında belirlenmesi.
Bu gerekçelerin her biri, poliçe ve genel şartlar çerçevesinde ayrıca incelenmelidir. Sigorta şirketinin ret gerekçesi her zaman hukuken yerinde değildir.
İlk adım: belgeleri inceleyin
- Poliçeyi ve özel şartları okuyun. Hangi risklerin teminat altında olduğu ve hangi hallerin istisna tutulduğu poliçede yazar.
- Ret yazısını veya ödeme hesabını isteyin. Sigorta şirketinin kararını hangi gerekçeye dayandırdığını yazılı olarak öğrenin.
- Ekspertiz raporunu talep edin. Hasar bedelinin nasıl belirlendiğini görmek için eksper raporunun bir örneğini isteyin. Rapora katılmıyorsanız, bağımsız bir ekspertiz değerlendirmesi yaptırabilirsiniz.
- Hasara ilişkin delilleri saklayın. Fotoğraflar, faturalar, tutanaklar ve yazışmalar ileride başvurunuzun temelini oluşturur.
Sigorta şirketine yazılı başvuru
Uyuşmazlığı tahkim veya mahkemeye taşımadan önce sigorta şirketine yazılı olarak başvurulması gerekir. Başvuruda talebin gerekçesi ve dayanak belgeler açıkça belirtilmelidir. Sigorta şirketi başvuruya on beş gün içinde olumlu cevap vermez veya talebi reddederse, sigortalı tahkim ya da dava yoluna gidebilir.
Sigorta Tahkim Komisyonu
Sigorta Tahkim Komisyonu, sigorta şirketleri ile sigortalılar arasındaki uyuşmazlıkları çözmek için kurulmuş bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoludur. Başlıca özellikleri şunlardır:
- Hızlıdır: Uyuşmazlıklar, mahkemelere kıyasla çok daha kısa sürede, çoğu zaman birkaç ay içinde sonuçlanır.
- Uzman hakemler karar verir: Dosyalar sigorta hukuku alanında deneyimli hakemler tarafından incelenir.
- Maliyeti düşüktür: Başvuru ücreti, uyuşmazlık tutarına göre belirlenir ve mahkeme masraflarına göre genellikle daha düşüktür.
- Kararlar bağlayıcıdır: Belirli bir tutarın altındaki kararlar kesindir; bu tutarın üzerindeki kararlara karşı itiraz hakem heyetine, ardından istinaf yoluna başvurulabilir.
Komisyona başvurabilmek için sigorta şirketinin ilgili sistemin üyesi olması gerekir; Türkiye’de faaliyet gösteren sigorta şirketlerinin büyük çoğunluğu üyedir. Başvuru, Komisyon’un internet sitesi üzerinden veya yazılı olarak yapılabilir.
Mahkeme yolu
Sigortalı dilerse tahkim yerine mahkemeye de başvurabilir. Sigortalının tüketici sıfatı taşıdığı durumlarda uyuşmazlıklar tüketici mahkemesinde görülür. Ticari nitelikteki sigorta sözleşmelerinde ise asliye ticaret mahkemesi görevlidir ve dava açmadan önce arabulucuya başvurulması zorunludur.
Tahkime başvurulduğunda aynı uyuşmazlık için ayrıca dava açılamayacağından, yol seçimi dosyanın özelliklerine göre dikkatle yapılmalıdır.
Zamanaşımı
Sigorta sözleşmesinden doğan tazminat taleplerinde zamanaşımı, tazminat ödemesinin muaccel olduğu tarihten itibaren iki yıl, her hâlükârda rizikonun gerçekleştiği tarihten itibaren altı yıldır. Bu sürelerin geçirilmemesi için başvuruların gecikmeden yapılması gerekir.
Dikkat edilmesi gerekenler
- Sigorta şirketinin önerdiği tutarı kabul etmeden önce gerçek zararınızla karşılaştırın.
- İbraname veya “başka bir talebim yoktur” ifadesi içeren belgeleri imzalamadan önce dikkatli olun; bu belgeler kalan haklarınızdan vazgeçtiğiniz şeklinde yorumlanabilir.
- Kısmi ödemeyi kabul ediyorsanız, kalan alacağınız için hakkınızı saklı tuttuğunuzu yazılı olarak belirtin.
- Ret gerekçesinin poliçede gerçekten karşılığı olup olmadığını inceletin.
Özetle
- Sigorta şirketinin ret veya eksik ödeme gerekçesi, poliçe ve genel şartlar çerçevesinde incelenmelidir.
- Önce sigorta şirketine yazılı başvuru yapılmalı, on beş gün içinde sonuç alınamazsa tahkim veya dava yoluna gidilmelidir.
- Sigorta Tahkim Komisyonu hızlı, uzman ve düşük maliyetli bir çözüm yoludur.
- Zamanaşımı süresi kural olarak iki yıl, her hâlükârda altı yıldır.
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve hukuki görüş niteliği taşımaz. Sigorta uyuşmazlıklarında poliçe şartları belirleyici olduğundan, başvuru yolunu seçmeden önce hukuki destek alınması tavsiye edilir.
Dayanak mevzuat: 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu md. 1409, 1420, 1427, 1446; 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu md. 30; 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun.
← Tüm makaleler